MEB 7. SINIF MÜZİK

Çalgı ve Ses Toplulukları, Türk Dünyası ve Koro

1 / 8
7. Sınıf 5. Ünite Final Kapağı Kukla Orkestrası ve Korosu
🎭 BÜYÜK FİNAL SAHNESİ Tüm Arpej Sokağı Orkestrası:

"Ve büyük sahne açılıyor! Bay Tuşbıyık piyanoda, Pırıl kemanda, Bibop trompetiyle bando başında, Güneş ve Profesör Sol koroda! Çalgı ailelerinden Türk dünyasının kadim sazlarına ve 19 Mayıs Gençlik Marşı'nın çok sesli koro coşkusuna hazır olun!"

MEB 7. SINIF MÜZİK DERSİ • 5. BÖLÜM (FİNAL)

Çalgı ve Ses Toplulukları, Türk Dünyası ve Koro

Ders Kitabı Sayfa 80 – 105 • Çalgı Aileleri, Türk Dünyası, Ses Türleri ve Koro

5 Çalgı Ailesi

Yaylı, Üflemeli, Telli, Vurmalı, Tuşlu.

Türk Dünyası Sazları

Dombra, Kılkopuz, Tar ve Balaban.

İnsan Ses Türleri

Soprano, Mezzo, Alto / Tenor, Bariton, Bas.

Koro & Gençlik Marşı

Karma koro düzeni ve Dağ Başını Duman Almış.

1. KAZANIM • ÇALGI SINIFLANDIRMASI

Çalgı Türleri: Çalınış Biçimlerine Göre 5 Büyük Aile

MEB Ders Kitabı Sayfa 83 – 85
🥁

Vurmalı Çalgılar

Elle, bagetle veya tokmakla vurularak ya da birbirine çarpılarak ses çıkarılır.

Davul, Tef, Darbuka, Bendir, Çelik Üçgen, Kös
🪈

Üflemeli Çalgılar

Nefesin boru içinde titreşmesiyle ses oluşturulur. Tahta ve bakır türleri vardır.

Ney, Kaval, Zurna, Klarnet, Flüt, Trompet
🪕

Telli-Tezeneli

Parmaklarla ya da mızrap/pena yardımıyla tellerin titreştirilmesiyle çalınır.

Bağlama, Ud, Kanun, Gitar, Mandolin
🎻

Yaylı Çalgılar

At kılı veya reçineli yayın tellere sürtülmesiyle sürekli ve zengin tını çıkarılır.

Keman, Viyola, Çello, Kontrbas, Kabak Kemane
🎹

Tuşlu Çalgılar

Üzerindeki tuşlara basılarak mekanik çekiçler veya elektronik devrelerle ses çıkarılır.

Piyano, Akordiyon, Org, Klavsen, Melodika
MEB Sınav İpucu: Bir çalgının hangi aileye ait olduğunu belirleyen şey yapıldığı malzeme değil; sesi çıkarma yöntemi (çalınış biçimi)dir!
2. KAZANIM • ORTAK KÜLTÜR MİRASI

Türk Dünyası Çalgıları: Dombra, Kılkopuz, Tar ve Balaban

MEB Ders Kitabı Sayfa 86 – 87
Türk Dünyası Çalgıları Otağ Sahnesi Güneş ve Bibop
⛺ Otağda Keşif: Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Azerbaycan'ın ortak köklerimizden doğan kadim çalgıları!

Dombra (Dombıra) Ezgisi

Kazakistan / Türk Dünyası • İki Telli Tezeneli Saz • Arslanbek Sultanbekov

Balaban — Sen Gelmez Oldun

Azerbaycan / Doğu Anadolu • Kamışlı Üflemeli Saz • Hüzünlü Kadife Tını

Kılkopuz: Dede Korkut sazı; at kılı telli kadim yaylı atamız.
Tar: Göğsü deri kaplı, perdeli Azerbaycan telli çalgısı.
3. KAZANIM • TOPLU MÜZİK İCRASI

Çalgı Toplulukları: Senfoni, Bando ve Oda Müziği

MEB Ders Kitabı Sayfa 88 – 89
Senfoni Orkestrası

80-100 kişilik dev orkestradır. Yaylılar, tahta ve bakır üflemeliler ile vurmalı çalgı grupları birleşir.

Bando Toplulukları

Resmî törenlerde, bayramlarda yürüyüş marşları çalan üflemeli ve vurmalı bando takımıdır.

Oda Müziği (Kuartet)

2 ila 10 kişiden oluşan küçük topluluklardır (Trio, kuartet/dörtlü vb.).

Türk Müziği Toplulukları

THM Saz Heyeti (bağlamalar, kaval) ve TSM Fasıl Heyeti (ud, kanun, tambur, ney).

🎺

Bando & Tören Fanfarı

Bakır Üflemeliler • Tören Giriş Fanfarı

"Trompetlerin berrak tınısı ve bando davulunun ritmi törene ciddiyet ve coşku katar!"
4. KAZANIM • SES EĞİTİMİ

İnsan Ses Türleri: İnce Soprano'dan Derin Bas Sesine

MEB Ders Kitabı Sayfa 90 – 91
Ses Eğitimi Stüdyosu Profesör Sol ve Pırıl
🎙️ Ses Laboratuvarı: Ses tellerinin uzunluğu ve kalınlığı sesimizi belirler!
👩 Kadın Sesleri (İnceden Kalına) 3 Ana Grup
Soprano

En ince kadın sesi

Mezzosoprano

Orta kalınlıkta ses

Alto

En kalın kadın sesi

👨 Erkek Sesleri (İnceden Kalına) 3 Ana Grup
Tenor

En ince erkek sesi

Bariton

Orta kalınlıkta ses

Bas

En kalın erkek sesi

Ses Titreşim Farkı (Piyano Sentezi):
5. KAZANIM • KORO MİMARİSİ

Ses Toplulukları (Korolar) ve Karma Koro Sahne Düzeni

MEB Ders Kitabı Sayfa 92 – 95

🎂 Yaşlara Göre Korolar

• Çocuk Koroları: 6-12 yaş çocuk sesleri.
• Gençlik Koroları: Lise ve üniversite çağındaki sesler.
• Yetişkin Koroları: Olgun kadın ve erkek sesleri.

👥 Cinsiyetlere Göre Korolar

• Kadın Korosu: Yalnızca kadın sesleri.
• Erkek Korosu: Yalnızca erkek sesleri.
• Karma Koro: Kadın ve erkek seslerinin (SATB) bir arada olduğu çok sesli topluluk.

🏛️ Çok Sesli Karma Koro Sahne Düzeni (SATB) Standart Koro Düzeni

Çok sesli karma korolarda ses dengesini sağlamak için sahne yerleşimi kurala bağlıdır:

TENOR Sol Arka (İnce Erkek)
BAS Sağ Arka (Kalın Erkek)
SOPRANO Sol Ön (İnce Kadın)
ALTO Sağ Ön (Kalın Kadın)
🎼 Koro Şefi (Maestro)
6. KAZANIM • BİRLİKTE SÖYLEME KÜLTÜRÜ

Birlikte Söyleyelim: Gençlik Marşı ve Öğretmen Marşı

MEB Ders Kitabı Sayfa 93 – 94 & 103
Okul Korosu Gençlik Marşı Söyleyen Kuklalar
🇹🇷 19 Mayıs Coşkusu: Bibop'un şefliğinde kızlar ve erkekler tek yürek: "Sesimizi yer, gök, su dinlesin!"

Gençlik Marşı (Dağ Başını Duman Almış)

Félix Lebel / Muallim İsmail Hakkı Bey • 19 Mayıs Atatürk'ü Anma Marşı

Öğretmen Marşı

Söz: İ. Hikmet Ertaylan • Müzik: Cevat Memduh Altar • Sayfa 103

👨 Erkekler: "Dağ başını duman almış..." 👩 Kızlar: "Bu gök, deniz nerede var?..."

🌟 HEP BİRLİKTE NAKARAT: "Sesimizi yer, gök, su dinlesin! Sert adımlarla her yer inlesin!"

🎓 7. SINIF YIL SONU FİNAL SINAVI MEB Ders Kitabı Sayfa 99 – 100

Çalgılar, Türk Dünyası ve Koro Sınavı

Puan: 0 / 100
1

Aşağıdakilerden hangisi VURMALI bir çalgı türü değildir?

2

Kadın seslerinin inceden kalına doğru doğru sıralanışı hangisidir?

3

Erkek ses grupları içerisinde en kalın (en pes) sese ne ad verilir?

4

Kazakistan ve Kırgızistan bozkırlarının simgesi olan iki telli kadim çalgı hangisidir?